BEYLİĞİN ŞARTI ÜÇTÜR; BİLGE OLACAK, ALP OLACAK, KUTLU OLACAK...

1986 Eylülünün güneşli, duru, insanın içine tatlılıklar fiskeleyen ikindi ılıklığında iki dostumla beraber Elazığ’ın (…..) köyüne, Ali İhsan Bey’e misafir olmuştuk. Az çok tanışır bilişirdik. Büyüğümüzdü. Yol yordam sahibiydi. Kitapla, yazıyla hemhal olmuş ve gönlünü arıtmayı bilmiş ağabeyimizdi. Söz ehliydi. Sohbetin kıvamını da iyi ayarlardı. Zaten o münasebetle hanesinin kapısını çalmıştık.

Ali İhsan Bey, devlet umuru görmüş, vazife icabı yıllarını gurbette eskitmiş, dönüp köyüne gelmişti. Vişnelerin, eriklerin, dutların arasındaki baba evini ihya ederek elini de, dilini de cömertçe açıyordu insanlara. Ağa gibi duruyor, bey gibi davranıyordu. Mehmet Özbek demişti ki; Urfa’da ağa vardır, Harput’ta bey… Harputlu, beyliği Çubuk Bey’den, Belek Bey’den tevarüs etmiştir.

Ali İhsan Bey, şerbetini bol döktüğü sohbetinde babasını anlatırken sözü şuraya bağlamıştı:

“Efendim! Rahmete gark olsun, babam, hacca gitmek istiyordu ama bir türlü nasip olmuyordu. Şartlarım müsait değil, diyordu. Çocukluktan gençliğe adım attığım çağdaydım. Bir gün dayanamadım sordum: Hacca gitmenin şartı nedir? Üçtür, dedi ve saydı; helal para, sağlıklı bir beden ve yol arkadaşı gerek. Benim helal param var, sağlığım da yerinde, yalnız yol arkadaşım yok! Yol arkadaşlığının da şartı var mı, diye sordum. Var ya, dedi, onun da şartı üçtür: Seslenince sesimi işitecek, elimi uzatınca elim ona değecek, bir de şurada ve şurada (kalbini ve başını gösteriyordu) bana yer açacak…

Babamın hacca gitmek için bizi bile yol arkadaşı seçmeyip öne koştuğu şartları uzun uzun düşünmüştüm. O günkü anlayış ve birikimimle nereleri dolanıp nerelere yormuştum. Nihayet bir kitap okuyordum ki, aradığım bütün cevapları önümde buluvermiştim. Meğer, eski Türklerde bir kişiye beylik verilmesi için de üç şart varmış. Bilge olacak, alp olacak, kutlu olacak… Bunları okurken birden gönlüm havalanmış, tarifsiz bir sürûra ulaşmıştım.

O vakit anlamıştım ki, babam hacca gitmek için yol arkadaşı olarak yanına Türk beyi istiyor.”

Şerif Aydemir