ESKADER 2024 KÜLTÜR SANAT ÖDÜLLERİ AÇIKLANDI (Açıklamalı-Gerekçeli)

2024 yılı için 19 dalda 21 kişi ve kuruma ödül verildi. ESKADER Yönetim Kurulu, dernek üyeleri ve kültür sanat çevresinden birçok kişinin katkılarıyla hazırlanan geniş liste seçici kurul tarafından değerlendirildi. Titiz araştırma ve inceleme döneminden sonra tespit edilen mükâfatlar, yıl sonunda açıklanıyor ve Nisan ayında da törenle sahiplerini buluyor. Yapılan seçimler sonucunda “Üstün Hizmet Ödülleri”ne Turgut Tuna, Prof.Dr. Durali Yılmaz ve Prof. Dr. Ümit Meriç seçildi. “Özel Ödülü” ise Prof. Dr. Sadık Kemal Tural almaya hak kazandı.

ESKADER 2024 Kültür Sanat Ödülleri’nin tamamı şöyle:

Araştırma-İnceleme: Sözüm Kendözüme Risâletü’n-Nushiyye’nin Yorumu, Yusuf Yıldırım, Duru Yayınları.

Eğitimci, Araştırmacı Yazar Yusuf Yıldırım’ın 16 yıl emek vererek hazırladığı, akademisyenler tarafından da incelenen Yunus Emre’nin Risâletü’n-Nushiyyesi’ni açıklayan ve bu konuda önemli bir kaynak niteliğindeki ‘Sözüm Kendözüme Risâletü’n-Nushiyye’ kitabı Duru Bulgur Kültür Yayını olarak basıldı. Risâletü’n-Nushiyye’yi kapsamlı ayrıntılı ve titiz bir şekilde ele alan Yusuf yıldırım ve eseri 2024 yılı inceleme araştırma ödülüne layık görüldü.

Biyografi: Bozkırın Güçlü Kalemi Abbas Sayar, Ramis Karabulut, Ötüken Neşriyat.

20.yüzyıl Türk edebiyatında Yılkı Atı adlı romanı ve başka önemli eserleriyle önemli bir yer edinen Abbas Sayar’ı ele alan bir doktora çalışmasına dayanan eserde yazarın 76 yıllık hayatı çeşitli evrelere ve kırılma noktalarına göre tasnif edilerek başarılı bir şekilde ele alınmıştır.

Eserde Abbas Sayar’ın gazetelerdeki bütün yazıları taranıp tasnif edilmiş, gazeteciliği ve gazetelerde yayımladığı anıları, gezi yazıları, röportajları, baş makaleleri, fıkraları, denemeleri, aforizmaları vs. üzerine tespitler yapılmış. Sayar’ın romanları ve hikâyeleri yapı, içerik ve anlatım yönünden incelenmiş. Sadece Yılkı Atı’nı kaleme almış olsaydı bile edebiyat tarihinde yine önemli ve ayrıcalıklı bir yerde konumlandıralabileceğimiz Abbas Sayar’ın 100. doğum yılına bir armağan olarak okurlara sunulan bu eser ve yazarı Ramis Karabulut 2024 yılı biyografi ödülünü almaya hak kazanmıştır.

Çocuk Kitabı: Suat Turgut, Güneşyolu Yayınları.

Çocuklara kendi kahramanlarımızı tanıtmalıyız düsturuyla yola çıkan ve onlarca çocuk kitabına imza atan bir isim. Yayınladığı kitaplar çizgilerinin ve baskılarının kalitesiyle de öne çıkıyor. Suat Turgut bu eserleri ve söyleşileriyle çocuklarla çok sempatik bir ilişki kurduğu yurtiçi ve dışı geziler de tertipliyor. Okullarda söyleşiler yapıyor. Fuarlarda çocuklar etrafını sararak onu ne kadar çok sevdiklerini gösteriyor. Suat Turgut bu faaliyetiyle 2024 yılı çocuk yayıncılığı ödülüne layık görüldü.

Deneme: Mıntıka, Mehtap Altan, Az Yayıncılık.

1973’te doğan Mehtap Altan İlk ve orta öğrenimini Kayseri’de tamamladı. 1991’de Kayseri Fevzi Çakmak Lisesinden mezun oldu. 1995’te evlenen yazar, evliliğinden on yıl sonra Anadolu Üniversitesi Halkla İlişkiler Bölümünü bitirdi. Mehtap Altan ayrıca iki kız annesidir. Bir dönem Temrin Edebiyat dergisi yazı inceleme heyetinde de görev alan Mehtap Altan, okuma bilinci ve okumanın önemine dair özellikle hedef kitlesi liseliler olan konferanslar vermektedir.

İlk sanatsal ürünü “Okuma Azmi”, Türkiye Çocuk dergisinde yayımlanan bir öyküdür. 1995 yılında Bizim Gençlik Yayınları’ndan Beyaz Ağıt adlı ilk şiir kitabını çıkardı. Yirmi yıl sonra Çivi adlı şiir kitabının ardından edebiyat dergilerinde şiir, öykü, deneme ve röportajları düzenli bir şekilde yayımlanmaya devam etmektedir. Lise yıllarında Mehtap Altan’ı şiire ve yazmaya teşvik eden kişi, lise öğretmeni Zeki Özkan’dır. Ayrıca üzerinde Abdurrahim Karakoç ve Nurullah Genç etkisini de görmek mümkündür. Eserlerinde akıcı ve duru bir anlatım şeklini tercih eden yazar hem öykülerinin hem de şiirlerinin ortak noktasının imge olduğunu sık sık belirtmektedir.

Altan son eseri olan Mıntıka adlı kitabında yer alan denemelerde insanı iç yolculuğuna davet ediyor. “Garanti gördüğünüz her şey, sınavın en muhkem sancısıdır!.. Bakış açımızı ne kadar geniş tutarsak, hayatı o kadar güzel/verimli okuruz. Ne kadar daraltırsak da bencilliğin kuyusundan sadece kendimize su taşırız.  Kendimize taşıdığımız su, nereye ne kadar fayda sağlar? Kovanın içine tonlarca su doldurup, ruhumuzun bahçesine o suyu taşısak da bilmeyiz ki su da çürür. Toprak olmadan, çiçekler olmadan, tohum olmadan, fikir olmadan, inanç olmadan su ne anlamını ne de varoluş sebebini bulur. Arayışın/sorgulamanın müstakbel avlusunda göveren insan, menziline en yakın olan insandır.”

Mehtap Altan güzel Türkçesiyle ve farklı bir bakış açısıyla kaleme aldığı bu eseri Mıntıka ile 2024 yılı deneme ödülüne uygun görüldü.
 

Dil: Edebiyatçı Gözüyle Sözün İzinde, Ayça Akçay, Literatür Yayınları

Okumayı çok seviyorum doğru ama mesleğim ve alanım edebiyatla ilgili olduğu için değil “okumak” karakterimle özdeşleşen, beni ben yapan eylemlerden biri olduğu için… Okudukça adeta besleniyor, her kitapla yeni bir kapıya yöneliyorum diyen Ayça Akçay Mimar Sinan Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Mezunu. Öğretmen. Ayça Akçay sosyal medyayı da çok iyi kullanan bir dilci ve edebiyatçı. Türk kültürü üzerine çalışmalarıyla tanınıyor. Edebiyatçı gözüyle sözün izinde eseriyle sözlerin kültürel yolculuğunu anlatıyor. Ayca Akçay dil ödülünü kazandı.

Düşünce: Modern Tılsım Tüketirken Tükenmek Celalettin Vatandaş, Pınar Yayınları.

Celalettin vatandaş 1962, Kırşehir doğumlu. ilk ve orta öğrenimini Kırşehir’de tamamladı. 1980 yılında İstanbul üniversitesi edebiyat fakültesi felsefe bölümünü kazandı. 1985 yılında milli eğitim bünyesinde felsefe grubu dersleri öğretmeni olarak çalışmaya başladı. Bir süre Besni, Adıyaman ve Bozkır, Konya’da öğretmenlik yaptı. Öğretmenliği sırasında sosyoloji alanında yüksek lisans ve doktora programlarını tamamladı. Yüksek lisans ve doktora tezlerini Türk modernleşmesi üzerine yaptı. Yüksek lisans tezinde Türk modernleşmesinin Osmanlı dönemini, doktora tezinde Türk modernleşmesinin cumhuriyet dönemini araştırdı. Bir süre Kanada’da bir toplumsal uyum politikası olarak çokkültürlülük üzerine araştırmalar yaptı.  Prof. Dr. Celalettin Vatandaş’ın yayınlanmış çok sayıda makalesinin yanı sıra ”aile ve şiddet (Türkiye’de eşler arası şiddet), çokkültürlülük” ve ”ulusal kimlik (Türk ulusçuluğunun doğuşu)” esenlik yurdunun çağrısı, Kur’an ve hayat, isimli kitapları bulunmaktadır. 

Günümüzün En büyük problemlerinden birisi tüketici olmak. Celalettin Vatandaş bu konuda dünyada yapılmış çalışmaları da gözden geçirerek orijinal bir çalışmaya imza attı. Modern tılsım Tüketirken Tükenmek eseri düşünce alanında ödüle layık bulundu.

Gazete Yazıları: Cem Sancar

İstanbul’da doğdu. Devlet okullarında okudu. Hacettepe psikoloji ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne devam etti. 90’larda Aktüel Dergisi’nde kapak ve özel haber editörlüğü ve köşe yazarlığı 1997 yılında Hürriyet Gazetesi Gazete Pazar’da proje koordinatörlüğü ve köşe yazarlığı yaptı. 2000’de Yeni Bin Yıl Gazetesi, 2006’da kısa süre “Haftalık”dergisinde yazar olarak çalıştı.
TRT radyoda dört yıl ”Yol arkadaşı” programını yaptı. ”Arızadayız” adında bir edebiyat felsefe dergisi çıkardı.

Uzun bir aradan sonra 2014’te köşe yazarlığına Sabah Gazetesi pazar yazılarıyla geri döndü. İstanbul’da yaşıyor. 

Romanlar: İndiragandi, Asmalı mescitte cinayet, Nasreddin
Denemeler: Vatan yahut ben, Bırak soğusun(öykü) Her insan bir ayet. Bak çekirge
Kültürel projeler: Beyoğlu Karaköy Eminönü tarihi Han ve pasaj şenliği-Medeniyet geçitleri

“Hayat bana ne ettiyse güzel etti! Fırtınalı bir hayat yaşadım. Ama bunu ben seçtim. Çok küçükken maceralı bir hayat yaşayıp sonunda iyi bir yazar olmayı düşlerdim… Yaşadığım her ana şükrediyorum,” diyen Cem Sancar Halen yazılarına Sabah gazetesinde devam ediyor. Sancar gazete yazıları dalında ödüle layık görüldü.

Hatıra: Köyümden… Gönlümden… Mehmet Ali Kalkan, Ötüken Neşriyat.

Mehmet Ali Kalkan 1958 yılında Eskişehir’de doğmuştur. İlk ve orta öğrenimini Eskişehir’de, yükseköğrenimini Adana’da bitirir ve inşaat mühendisi olur. Evli ve iki çocuk babasıdır. Mesleğini icra ederken bir yandan da edebiyatla ve özellikle halk şiiriyle ilgilenir. Abdurrahim Karakoç, Yavuz Bülent Bakiler, Yetik Ozan (Dr. Turgut Günay), Dilaver Cebeci, Feyzi Halıcı, Arif Nihat Asya, Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu gibi şairlerden etkilenir. Âşık Pervanî, Âşık Reyhani, Âşık Mevlüt İhsani, Âşık Murat Çobanoğlu, Âşık İmami, Âşık Cemal Divani, Hüseyin Sümmanoğlu’nun çeşitli zamanlarda sohbetlerinde, programlarında bulunur.

Şairin Geceye Göz Ekledim ve Gök Aradık Tuğlara adlı şiir kitapları vardır.  Rahmetli Emine Işınsu’nun “Mehmet Ali Kalkan, bugün sayıları bir elin parmakları kadar kalmış gerçek şairlerimizden biridir. O Yesi’de, Rey’de, Viyana ve Yemen’de ve illâ Anadolu’da yaşar, yaşadıklarını bize seslendirir,” dediği bir şairdir. Eskişehir’de yaşar ama oradan bütün Türk dünyasını hatta dünyayı kucaklar.

Mehmet Ali Kalkan’ın edebiyat kültür ve sanat dünyasında tanımadığı yok gibidir. Onlarla birçok hatırası vardır. İşte bu hatıralardan damlaları meydana getiren bir eser kaleme aldı. Aslında bir kısmını sosyal medyada paylaştığı bu hatıralar deneme tadında yazılardı ve çok sevildi. Sonra da kitaplaştı. Mehmet Ali Kalkan köyümden gönlümden adını taşıyan bu eseriyle hatıra dalında ödüle layık görüldü.

Hikâye: Uzakların Yankısı, Emine Batar, Dergah Yayınları

Emine Batar 1977’de Malatya’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini yaşadığı kasabada, liseyi Malatya Lisesi’nde tamamladı. İnönü Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümünden 1999’da mezun oldu. Aynı yıl öğretmen olarak Van’a atandı. İki yıl sonra Malatya’ya tayini çıktı. Hâlen öğretmenlik yapmakta ve Malatya’da yaşamaktadır.

İlk öyküsü 2009’da Ay Vakti dergisinde yayımlandı. Hece Öykü’de başladığı, Kayıtlı Saatler adında kaleme aldığı deneme yazılarını Karabatak’ta sürdürüyor. İlk kitabı Uzayan Gölgeler, daha çok çocukluğundan, yaşadığı çevreden ve mesleğinden izler taşımaktadır. Bu kitap 2017’de Arnavutçaya çevrildi. Farklı anlatımlarla oluşturduğu birkaç öyküsü dışında genelde klasik anlatıyı tercih ettiği birinci kitaptan sonra yayımlanan Düğün Daveti hem anlatım hem dil bütünlüğü bakımından, ilk kitaba göre eleştirmenler tarafından bir sıçrama ve üst basamak olarak değerlendirildi. Islıkla Çağrılan ise uzun hikâye olarak çıktı ama bu yapıtı roman olarak nitelendirenler de oldu. Daha sonra Turuncu ölüm, Duvar Örmek ve Karanlık rüzgar eserleri yayınlanan yazarın 20024 yılında yayınlanan kitabı Uzakların Yankısı adını taşıyor.

Emine Batar, Uzakların Yankısı’nda çocukluğumuzun aslında sadece bize ait olmadığını hatırlatıyor. Her bir anlatıda genişleyen ve her bir anıda tazelenen doğasıyla geçmişin derinliklerine davet ediyor okuyucuyu. Kan ve kiraz, kefen ve gelinlik, ölüm ve yaşamın iç içe geçtiği dünyada var olma mücadelesi veren İbrahim’in anıları, hem İbrahim’e, hem yazara, hem de bize ait. Ya da belki de hiçbirimize ait değil… Batar bu eseri ile 2024 hikaye ödülüne layık görüldü.

Müzik: Uğur Önür

TRT’nin genç kuşak derlemecileri arasında yer alan TRT Ankara Radyosu sanatçısı, Kabak Kemane Virtüözü Uğur Önür, adeta sanatının içine doğdu. 1987 yılında Burdur’da dünyaya gelen, ilk müzik eğitimini zurnacı olan amcaları ve kabak kemane çalan amcası Halit Önür’den alan sanatçı, İTÜ Türk Müziği Konservatuarı mezunu. TRT’ye ise 2015 yılında katıldı.

Sanatçınım şu ana kadar toplamda 8 adet albüm çalışması bulunmaktadır. Bunlar: Yadigar (Ahuzar ile) 2013, Seyhan MÜZİK, Köy Havası, 2015, Seyhan MÜZİK Harman Yeri (Umut Sülünoğlu ile) 2018, Aşk MÜZİK Şu Burdur’un Çalgısı, 2018, Ahenk MÜZİK Öte Beri, 2020 Eskiden, 2020 Mihenk Ensemble, 2020 Türkülere Kalan 3, 2020 (Kalan Müzik) olarak bilinmektedir.

Önemli sazlarımızdan birisi olan kabak kemanenin günümüzdeki en usta sanatçılarından biri olan Uğur Önür bu saza kazandırdığı hayatiyet, yaptığı derlemeler, yazdığı ve seslendirdiği yeni eserler ve yöresinin kültür zenginliğini bütün dünyaya tanıtması gibi özellikleriyle 2024 yılı müzik ödülüne layık görüldü.

Resim: Cemal Toy

Hemşehrisi Rahmetli Ahmet Yakupoğlu gibi Kütahya’nın yetiştirdiği büyük sanatçılar silsilesinden bir ressam Cemal Toy. Cemal Toy, Kütahya’da dünyaya geldiğini ve çocukluğunda kendisini hep resim yaparken hayal ettiğini belirterek, “Gençliğimde, yatılı okullarda kaldığım dönemlerde bütün arkadaşlarımın resim ödevlerini yapardım. Mimar Sinan (Güzel Sanatlar) Üniversitesini kazandıktan sonra, öğrenciliğimin ilk yıllarından itibaren İlhami Atalay Sanat Galerisi’nde atölye çalışmalarına katılmamla birlikte profesyonel olarak sanat serüvenim başlamış oldu.” diyerek eğitim hayatını özetliyor. İstanbul’un geçmişten bugüne sahip olduğu kültürel dokusunu, geleneksel ve modern bir üslupla eserlerine yansıtan ressam Cemal Toy’un eserleri yurt içi ve yurt dışında birçok karma ve kişisel sergide yer aldı. “Küçük Ayasofya’yı, Sultanahmet’i, Osmanlı’daki yalıları, hem Matrakçı Nasuh’un üslubuyla hem de Paul Klee veya Matisse’in yaklaşımıyla iç içe geçmiş motifler ve kompozisyonla yepyeni bir sanat sentezi olarak karşımıza çıkarıyorum,” diyen Ressam Toy 2024 yılı resim sanatı ödülüne layık görüldü.

Roman: Zeyneb’in Gerdanlığı, Mürsel Ağaç, Akıl Fikir Yayınları

25.04.1945 tarihinde Gümüşhane Merkez Beyçam Köyü’nde (Yukarı Hur) doğdu. Babası Gümüşhane’nin ilk eğitmenlerinden Remzi Bey, annesi Kitreli Safinaz Hanım’dır. İlkokulu köyünde, orta ve liseyi Gümüşhane’de tamamladı. 1963 yılında Gümüşhane İlköğretmen Okulu’nu bitirdikten sonra iki yıl Ağrı’da öğretmen olarak görev yaptı. 1966 yılında Balıkesir Necatibey Eğitim Enstitüsü Fen Bölümü’nü bitirdi.

Bir yıl Balıkesir’de orta dereceli okulda Fen Bilgisi öğretmeni olarak çalıştıktan sonra 1972 yılında İTÜ Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü’nden mezun oldu. MTA’da merkez ve taşra teşkilatlarında 25 yıl mühendis olarak görev yaptı. 1996 ve 1997 yıllarında Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı’nda Genel Müdür Yardımcısı olarak görev aldı ve 1999 yılında buradan emekli oldu. 1989–1990 yıllarında hükümet bursu ile araştırmacı olarak Suriye’de kaldı.

Bu süre içinde Arap Dili Enstitüsü’nü bitirip ayrıca İngilizce öğrendi. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ali Müfit Gürtuna’nın Başdanışmanlığını yaptı. Arapça, İngilizce ve Fransızca dillerini çok iyi bilmektedir. Gümüşhaneliler Derneği Onursal Üyesidir. Evli ve dört çocuk babasıdır. Halen emekli olarak İstanbul’da ikamet etmektedir. Emeklilikten sonra da boş durmayan ve eser veren Mürsel Ağaç 2015 yılından sonra ardı ardına yayına başladı.

2015 yılında Efendinin Ölümü adlı bir eser kaleme alan Ağaç, 2016’da daha önce yayınlanan bir eseri daha da geliştirerek kültür dünyamıza kazandırdı; Aşık İlhami (Posuslu Nuri Baba). Bu alanda bir eser daha kaleme alan Mürsel Ağaç onu da 2021 yılında yayınladı: Bayburtlu Âşık Cihanî Baba Dîvanından Seçmeler. Bereketli Hilal’den Meşhed’e Seyahat Yazıları 2019, Ahval-i Umumiye Notları 2022, Uzak Köşe Hikayeleri 2022’de yayınlandı. Yazarın esas eserim dediği ve Hz. Peygamber’imizin en büyük kızı Zeyneb ile Hazreti Hatice’nin yeğeni Ebul As’ın evliliklerini merkez alarak İslâmiyet’in öncesinden asr-ı saadet dönemine doğru gelişen olayları, savaşları, hayatı, döneme has nahif duyguları aktardığı Zeyneb’in Gerdanlığı romanı 2024 roman ödülüne layık görüldü.

Sesli Kitap: Sabahat Varol İnsel

1989 yıllarında 37 yaşındayken Niğde’de Cemil Meriç Körler Okulu açıldığında kendi imkânlarıyla ilkokul seviyesindeki öğrenciler için boş kasete bir masal okuyan Sabahat Varol İnsel “O kasetleri yetkiliye vererek, çocuklara belki teneffüslere çıktıklarında dinletirsiniz diye armağan ettim” diyerek sesli kitap işini nasıl yaptığını anlatıyor.

Tam dokuz yıl sonrasında ise artık “Kalbimin bir köşesinde hep vardı” dediği sürekli görme engellilere gönüllü seslendirme işine başlamış. Beyazıt Devlet Kütüphanesi’nin Görme Engelliler Bölümü’ne sesli kitap gönüllüsü olmaya karar verdiğinde ise 45 yaşındaydı Varol. Televizyonda “Okumayı seven hanımlar, lütfen kütüphanemize gelip kitap seslendiriniz!” duyurusunu görünce ertesi gün büyük bir heyecanla Erenköy’deki evinden yollara koyulup, Beyazıt’a kütüphaneye gitmiş. Kütüphanede bir okuma yaparak kayıt denemesi yapıldıktan sonra Varol’un sesi onay görmüş.

Bugüne dek 1176 kitap seslendirmiş,129 bin 312 sayfa okumuş ve 2007 yılına kadar da 975 kaset kayıt altına almış olan Varol, görme engellilerin hem gözü hem de kulağı olmuş. Varol, daha çok bu birimde gönüllülerin roman, hikâye okumak istediğini özellikle ders kitaplarını kimsenin okumak istemediğini dile getiriyor. “Ben o gün ders kitaplarını okumak için talip oldum ve hiç de sıkılmadan bugüne kadar okuyorum” diyerek anlatıyor.

Halen okumalarına devam eden Sabahat Varol İnsel’in “Memleketime bir vazifemdi,” dediği yayımlanmış “Unutulmaz Niğde Lezzetleri” ve “Niğde’nin Adet ve Merasimleri” isimli iki kitabı bulunuyor.

Bugüne kadar sadece kitap değil ihtiyaç duyulan ilaç prospektüsleri dahil yazılı her konuda okumalarına devam eden İnsel bu gayretiyle ESKADER’in sesli kitap ödülünü almaya hak kazandı.

Sinema Araştırma: Avangart Sinema ve Resim, Rıdvan Şentürk, Uzam Yayınları

1988 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinden mezun olan Prof. Dr. Rıdvan Şentürk 1990’da Almanya’ya gitti; film-drama ve felsefe alanlarında lisans ve yüksek lisans öğrenimini bitirdi. Aynı üniversitede doktorasını tamamladı. Sinema alanında ve postmodern estetik üzerine çalışmalar yaptı. Hâlen İstanbul Ticaret Üniversitesi İletişim Fakültesi Görsel İletişim Tasarımı Bölümünde öğretim üyesi olan yazar Türkiye’de sinema ve sanat üzerine düşünen fikir adamlarının önde gelen bir siması. Şiir ve tiyatro eserleri de bulunan bilim adamının daha önce de Türkiye’de sinema konusunu ele aldığı eserleri yayınlandı. Şentürk son eseri Avangart Sinema Ve Resim kitabında ülkemizde sıkça yapılan hikaye üzerinden film değerlendirmesi yerine resim dili ile film medyumunun ne olduğundan ve nasıl olması gerektiğinden başlayarak avangard hareketlerin tartışılması gerektiğini vurguluyor. Rıdvan Şentürk bir merhale daha ileri giderek sadece sinema değil sanat anlayışının ne yöne evrildiğinin bilinmesinin önemini belirtiyor. Sinemamız ve sanatımız için çok önemli konuları söz konusu edip tartıştığı bu eseriyle Prof. Dr. Rıdvan Şentürk 2024 yılı sinema araştırma ödülünü almaya hak kazandı.

Şiir: Gönlümdeki Söz Sarayı, Mahmut Topbaşlı, Post Yayınevi.

Mahmut TOPBAŞLI 1955 yılında Isparta Yalvaç Günbeyli’de doğdu. İlk ve orta öğrenimini memleketinde yaptı. Yüksek öğrenimini de Kırşehir ve İstanbul’da tamamladı. Çeşitli gazete ve dergilerde (Bizim Anadolu, Millet, Ortadoğu, Her gün, Genç Arkadaş, Dost, Türkiye’m) şiir, hikâye, deneme, araştırma yazıları yayımladı. Uzun zamandır Yüzakı dergisinde şiirlerini yayımlamaktadır. Topbaşlı Yurdun çeşitli yerlerinde öğretmenlik yapmış, yurtdışındaki Türk çocuklarının eğitiminde görev alarak, uzun yıllar Almanya’da yaşamıştır. Evli ve üç çocuğu vardır. Birçok eseri bulunan şair Gönlümdeki Söz Sarayı adlı eseriyle şiir dalında ödüle layık görüldü.

Tarih Araştırma: Bütün Yönleriyle Sömürgecilik, Azmi Özcan, Fatih Belediyesi Kültür Yayınları

Prof. Dr. Azmi ÖZCAN, 1981yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girdi. 1983 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ni bitirdi. 1986 yılında Manchester Üniversitesi’nde Orta Doğu Araştırmaları üzerine yüksek lisansını tamamladı. 1990 yılında Londra Üniversitesi Tarih bölümünde İngiliz – Osmanlı İlişkileri üzerine Doktora yaptıktan sonra 2001 yılına kadar İslam Araştırmaları Merkezi’nde (İSAM) görev yaptı. 1996-1999 yıllarında İSAM başkanlığı yaptı. 1997 yılında Marmara Üniversitesi’nde Yakınçağ Tarihi alanında Doçent oldu. 2002 yılında Sakarya Üniversitesi’nde profesör unvanını aldı. Yakınçağ tarihi, Panislamizm, sömürgecilik tarihi ve Güney Asya ve Sultan II. Abdülhamid üzerine çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Azmi Özcan’ın son dönem Osmanlı Tarihi alanında yayımlanmış 4 kitabı ve başta İngilizce olmak üzere farklı dillerde pek çok makalesi bulunmaktadır. Özcan Zeyrek’te verdiği konferansların özünü teşkil eden sömürgecilik adlı eseri ile 2024 yılı tarih araştırma ödülüne layık görüldü.

Tv Programı: Hayat Sanat, TRT2.

TRT’nin kültür sanat kanalı TRT 2 yayına başladığı günden itibaren istikrarlı ve kaliteden ödün vermeden sürdürdüğü programlarının başında gelen “Hayat Sanat” Türkiye’nin kültür sanat gündemini belirleyen yapımlardan birisi.  Kültür ve sanat gündeminde bir hafta boyunca öne çıkan etkinlikler ve gelişmeler özel haberlerle hafta içi her gün ekrana taşınıyor. Edebiyat, sinema, müzik, resim gibi sanatın farklı disiplinleri, kültürel nitelikleriyle programda yer buluyor. Sanatseverler etkinliklerden bu program sayesinde haberdar oluyor. Onlarca kişinin katkı verdiği devasa bir yapım olan ve ülkemizin sanat ve edebiyat dünyasına büyük bir zenginlik katan bu aktüel çalışma 2024 yılı TV programı ödülünü almaya hak kazandı.

Üstün Hizmet Ödülleri: Turgut Tuna, Prof.Dr. Durali Yılmaz, Prof. Dr. Ümit Meriç

TURGUT TUNA

Turgut Tuna 1945 yılında Bursa’da doğdu.

1966-1970 Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksekokulu’ndan mezun olan seramik sanatçısı Turgut Tuna Alman Bauhaus ekol sanatçılarından Dr. Karl Schlamminger ve Ralph Bush’un öğrencisi oldu.  Öğrenimi sırasında ilk bilimsel çini çalışmalarına hocası Prof. Hakkı İzzet’in teşviki ile yöneldi. 2002 yılında Yüksek Lisansını, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü’nde “Ebul Kasım Çini Defteri’nin Teknolojik Analizi” tezini vererek tamamladı.

Lisans eğitiminden sonra Kütahya’da Öz Çini Fabrikası’nda Çini Üretim Ar-Ge’si kuran ve 1971-1975 tarihlerinde İstanbul Porselen Fabrikası’nda araştırmacı, tasarımcı, planlamacı, yönetici olarak görev yapan Turgut Tuna 1976 yılında Bursa-Yeniceabat Köyü’nde Bursa ve İznik’te Cumhuriyet döneminde kurulan ilk atölye olarak bilinen “Turgut Tuna Seramik” tasarım atölyesini kurdu. Kendi özel reçeteleriyle ve otantik metotlarla hazırladığı, İznik çinisinin özelliği olan ve zamanla unutulan kuvarslı hamuru, dönemine uygun boya ve çeşitli sırlarla dekorlayarak çini üretti. Geleneksel tıpkı yapım ürünleriyle 1983 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 3 posterinde ve “Cumhuriyet Dönemi Plastik ve Geleneksel El Sanatları” etkinlikleri kapsamında yurtdışı sergilerde yer aldı (New York, Emerson müzesi, Budapeşte, Kopenhag, Krakow, Prag, Sam, Halep, Amman). Çeşitli Üniversitelerde (Marmara, Eskişehir Anadolu Üniversitesi ve son olarak Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi) mesleki dersler verdi. 1995 yılında U.Ü. İznik Meslek Y.O. kurarak çininin hareketlenmesinde büyük katkıda bulundu.  2005 yılında emekli olana kadar müdürlük ve öğretim görevlisi olarak U.Ü. İznik Meslek Y.O.’ndaki görevine devam etti. 2005 yılında İznik’te kurduğu “Turgut Tuna Seramik” atölyesinin fiziki kapasitesi yetersiz kalınca, 2011 yılında “Turgut Tuna Çini Çiftliğine” taşındı. Bir marka olan Turgut Tuna ilki 2022 yılında yapılan ve 2024 yılında ikincisi düzenlenen “Uluslararası Seramik Bienali”ne de büyük katkıda bulundu. Arkeolojik kazı alanlarından restorasyona, laboratuvardan porselen sanayi (1971-1975 İstanbul Porselen) de dahil, üretimdeki çeşitli kademelerden geçerek uzmanlaşan (restoratör, modelör, laborant, yönetici, planlamacı, kurucu, eğitimci ve danışman) Turgut Tuna, 1976 yılında başladığı atölye çalışmalarına kültür araştırıcısı olarak birikimlerini yapıtlarına aktarmaya “Turgut Tuna Çini Çiftliğine” de halen devam etmektedir.

Turgut Tuna bir ömür boyu sürdürdüğü çalışmalarıyla üstün hizmet ödülüne layık görüldü.

PROF. DR. DURALİ YILMAZ

1948 yılında Acıpayam’a bağlı Köke köyünde doğdu. İlköğrenimini burada yaptıktan sonra orta ve lise öğrenimini Burdur’da, yükseköğrenimi İstanbul’da tamamladı. Yeni Türk Edebiyatı sahasında doktora yaptı. Aynı sahada doçent, 1993’te profesör oldu. Birçok üniversitede hoca ve idareci olarak çalıştı.

1965 yılında henüz ortaokul öğrencisiyken Burdur’un Sesi adlı mahalli gazetede ilk kez yayınladığı çalışmalarını daha sonra Diriliş, Hisar, Hareket, Büyük Doğu gibi dergilerde sürdürdü. Gazetelerde sanat sayfaları düzenledi ve köşe yazarlığı yaptı.

1975 yılında yayınlanan Siyah Perdeli Evler adlı ilk hikâye kitabından sonra Savaş Günlüğü, 1976, Ankara’da Ölüm, 1976, Aziz Sofi, 1976, Fetva Yokuşu, 1978, Çilekeş Müslümanlar, 1982, Ölmeden Ölenler, 1988, Yesevî Irmakları, Ötüken Neşriyat, 1995, Dansedebilmek, Ötüken Neşriyat, Hikâye-Öykü-Masal, 1997, Kıyam, Ötüken Neşriyat, 1997, Çerağ Uyanacak mı? Hacı Bektaş Güvercin – Babalar Şahin, Ozan Yayıncılık, Ekim 2002, Kutup Yıldızları, Ötüken Neşriyat, 2000, Ayosofya Dile Geldi, Beka Yayınları, 2000, Söylenmeyen, 1975. Gel İçimde Ağla, 1985, Akrebin Dansı, 1989, Adlı hikaye ve romanları yayınlandı.

Bazı eserleri yabancı dillere de çevrildi ve ilgi gördü. Sadece roman ve hikâye yazmakla kalmadı bu alanda ilmi araştırmalarda yaptı. Türkçe ’de hikâye ve romanı ela alan eserler verdi. Çeviri, uyarlama ve sadeleştirmesini yaptığı eserler de yayınladı. Bazı hikâye ve senaryoları filme çekildi. Yaptığı çalışmalar ve bazı eserleri ödüllendirildi.

Prof. Dr. Durali Yılmaz verdiği eserler ve yetiştirdiği öğrencileriyle bir ömür boyu Türk ilim fikir ve sanat hayatına büyük katkılar yaptı. Yaptığı bütün bu çalışmalarla 2024 yılı ESKADER üstün hizmet ödülünü almaya hak kazandı.

PROF DR. ÜMİT MERİÇ

Yazar ve düşünür Cemil Meriç’in kızı olan Ümit Meriç 16 Aralık 1946 ‘da İstanbul Üsküdar’da doğdu. Üsküdar Sultantepe İlkokulu (1958), Çamlıca Kız Lisesi (1963), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü (1969) mezunu. Mezun olduğu bölüme asistan olarak girdi. Doktorasını “Cevdet Paşa’nın Cemiyet ve Devlet Görüşü” adlı tezi ile (1975) burada tamamladı. 1985 yılında doçent, 1992 yılında profesör unvanlarını aldı. 1969 yılından itibaren öğretim üyesi olarak görev yaptığı Sosyoloji Bölümünde Kurumlar Sosyolojisi Anabilim Dalı Başkanı iken 1999 yılında emekliye ayrıldı.

“Dante ve Beatrice” başlıklı ilk yazısı 1967 yılında Yeni İnsan dergisinde, daha sonra makaleleri Türk Edebiyatı (Zeyneb İdrisoğlu imzasıyla), Dağarcık (1984), Sosyoloji Konferansları (1974-78), Tarih ve Toplum (1984), İlim ve Sanat (1985), Sosyoloji, Pedagoji, Yeni İnsan, Inquiry (1986), Zaman gibi dergi ve gazetelerde yer aldı. 1976 yılında Tarih Vakfının açtığı yarışmada ve 1977’de basılmış doktora tezi ile TMKV’den mansiyon aldı. 1971 yılından itibaren Fransa, Rusya, Japonya, Tayland, Cezayir, Tunus’u gezip gördü. Bu ülkelerin bazılarında bilimsel kongrelere katıldı.

Ümit Meriç, babası ünlü sosyolog ve yazar Cemil Meriç gözlerini kaybettiğinde sekiz yaşındaydı. Diğer çocuklardan farklı olarak babasının elinden tutup, onu ilim sohbetlerine taşıdı. Kırk bir yaşına kadar hemen her gün dergi, kitap, gazete okuyarak, anlattıklarını kâğıda geçirerek babasının eli ve ayağı oldu.

Emekli olduktan sonra İstanbul Büyükşehir Belediyesinin yaptırdığı sosyal doku araştırmalarına danışman olarak katıldı. “Kentim İstanbul” projesinde “İstanbullu Olmanın 34 Altın Anahtarı” adlı bir çalışmayı (Dr. Ayşenur Kurtoğlu ve Cafer Vayni ile) hazırladı. Türk Edebiyatı Derneği, Sosyoloji Derneği, Adalar Vakfı üyesidir. İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti projesinde Danışma Kurulu üyeliği görevini yürüttü.

Cevdet Paşa’nın Toplum ve Devlet Görüşü (1975), Sosyoloji Tarihine Giriş (1984), Japonya’da Sosyoloji (1984), Babam Cemil Meriç (1992), 21. Yüzyılın Eşiğinde Sosyoloji Konuşmaları (1994), Ebediyetin Huzurunda Ahmet Hamdi Tanpınar (Selma Ümit Karışman ile, 2002), Türkiye Kanatlarınızın Altında (2002), Kentli Yaşam Kılavuzu (Ayşenur Kurtoğlu ve Cafer Vayni ile, 2003), Dualar ve Âminler (2006), İçimdeki Cennete Yolculuk (2008), Ezanın Yasaklı Yılları (Harun Tokak ve Hayreddin Karaman ile, 2010). Hayatımdan Hayvan Hikayeleri çocuk kitabı 2024, Seyyahların Aynasında Şehirlerin Sultanı İstanbul 2021, Türkiye Kanatlarınızın Altında 2024 gibi eserleri yayınlandı. Babası Cemil Meriç’e hizmetle başlayan ve bir ömür boyu süren ilim ve fikir yolculuğu devam ediyor.  Türk ilim fikir ve kültür hayatına eşsiz katkılar yapan ve yapmaya devam eden Ümiç Meriç 2024 yılı üstün hizmet ödülü almaya hak kazandı.

ÖZEL ÖDÜL: 

PROF. DR. SADIK KEMAL TURAL

Sadık Kemal Tural 7 Temmuz 1946, Kırıkkale doğumludur. İlk ve ortaöğrenimini Kırıkkale’de yaptı. Ankara Üniversitesi DTCF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde başladığı üniversite eğitimini Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde tamamladı (1966). Bir süre öğretmenlik (1964-67, 1971-72), Türk Ansiklopedisi’nde düzeltmenlik ve redaktör yardımcılığı (1968-71) yaptı. 1972’de Hacettepe Üniversitesinde Türkçe öğretim görevlisi, 1973’te asistan oldu. Uzun yıllar görev yaptığı bu üniversitede edebiyat doktoru (1978), yardımcı doçent (1982), doçent (1983) ve profesör (1988) oldu, bir süre de sonra Gazi Üniversitesine (1989) geçti, 1996’da görevden çekildi. DPT’de kültür plânlamacısı (1984), Atatürk Kültür Merkezi Başkanı (1993-2002) olarak görev yaptı.

Yazı ve şiirlerini Arış, Töre, Türk Kültürü, Türk Yurdu, Türk Kültürü Araştırmaları, Millî Kültür, Millî Eğitim ve Kültür, Millî Folklor, Ayyıldız, Dergâh, Divan, Yeni Divan, Erdem, Yeni Sözcü, Konevî, Yeni Hamle Dergisi, Yeni Türkiye, Bizim Ocak, Türk Dili, Defne dergilerinde yayımladı.

Zamanın Elinden Tutmak (1982), Sorulara Cevaplarla Kültür-Edebiyat-Dil (1991), Kültürel Kimlik Üzerine Denemeler (1988; 2.bas. Kültürel Kimlik Üzerine Düşünceler adıyla, 1992), Şahsiyetler ve Eserler (1992), Edebiyat Bilimine Katkılar I (1993), Kültür Edebiyat Dil (1993), Kılavuz: Türk Dünyası Edebiyatı Tarihi (1996), Nevruz ve Renkler(1996) Tarihten Destana Akan Duyarlılık (1998), Bilgelerin Yolunda Türk Kültüründen Görüntüler Dizisi (1999), İlmek’e Yansıyan Şiir: Halı Kilim (1999), Kazak Türklüğünü Aydınlatanlara Nisanbayevin Bakışı (1999), Ermeni Meselesine Dair (2001).Sorulara cevaplar 2015, adlı telif eserleri yayınlandı.

Bu eserlerin dışında başka yazarlarla birlikte ortak eserlere de imza attı. Çeşitli bilgi şölenleri ve sempozyumların düzenlenmesine, buralarda sunulan bildirilerin kitaplaştırılmasına yardımcı oldu; Hikâyeciliğimizin 100. Yılında 100 Örnek (Zeynep Kerman, M. Kayahan Özgül, 1987), Ölümünün Yirmi Beşinci Yılında Yahya Kemal Beyatlı (Şükrü Elçin, Muhtar Tevfikoğlu ile, 1993), Şükrü Elçin’e Armağan (Haz. Sadık Tural, 1993), Nevruz, Türk Kültüründe Nevruz (Uluslar Arası Bilgi Şöleni (Sempozyumu) Bildirileri, 1995), Türk Dünyasında Renkler ve Nevruz (Elmas Kılıç’la, 1996), Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi (2000-2001, c. 1, 2), Türk Dünyası Edebiyat Terimleri ve Kavramları Ansiklopedik Sözlüğü (2001, c.1), Türk Dünyası Ortak Edebiyatı Ansiklopedisi (2001, c.1), Türk Dünyası Ortak Edebiyatı Tarihi (2001, c.1), Türk Dünyası Fikir ve Edebiyat Metinleri Antolojisi (2001, c.1).

Zamanın Elinden Tutmak ile 1982 TMKV Ödülü, 1995 Kırgızistan Devlet Ödülü, Türk Ocakları Genel Merkezinden 1996 Prof. Dr. Osman Turan Türklük Araştırmaları Armağanı, Kazakistan Bilimler Akademisinden 1996 Akademiker Kültür Profesörü Ödülü gibi çeşitli ödüller aldı. Çeşitli vakıf ve üniversiteler tarafından verilmiş fahrî doktorluk, şeref üyelikleri ve akademik profesörlük unvanları vardır. UNESCO Millî Komisyonu Yönetim Kurulu, İLESAM, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş-ı Velî Araştırma Merkezi üyesidir.

Sadık Kemal Tural öğrencilik yıllarından itibaren Türk ilim fikir ve sanat hayatının içinde oldu, çok önemli katkılar yaptı. Görev yaptığı kurumlarda yüzlerce binlerce öğrencinin yetişmesine katkı sundu, eserlerin yayınlanması için gayret etti. Halen bu hizmetlerine devam ediyor. ESKADER hocamız büyüğümüz Prof. Dr. Sadık Kemal Tural’ın bir ömür yaptığı bu hizmetlerden dolayı 2024 yılı özel ödülünün verilmesini uygun gördü.