HASAN NAİL CANAT: SAHNEDEN BEYAZ PERDEYE ADANAN BİR ÖMÜR

Bir insan düşünün; yeteneğiyle, sevgisiyle, merhametiyle çocuk-büyük demeden herkesin gönlünde iz bırakmış… Güzel sesiyle okuduğu Sakarya Türküsü, hâlâ dinleyenlerin hafızasında yankılanıyor.

Bu hafta, gazeteci-yazar Mehmet Nuri Yardım’ın moderatörlüğünde, Yeni Dünya Vakfı’nda düzenlenen “Eyüp Sultan’ın Ebedî Sakinleri” anma programı kapsamında; usta sanatçı Hasan Nail Canat, kabri başında dualarla anıldı. Ardından sevenleriyle birlikte rahmet ve muhabbetle yâd edildi. Sinemanın emekçileri bir araya geldi, bilenler bilmeyenlere anlattı. Yalnızca sahnede değil, iki cihan dostluğuna dayalı güçlü bağlara da şahit olundu.

Programda; sinemaya gönül vermiş usta yönetmenler ve eleştirmenler İsmail Güneş, Mesut Uçakan, Nazif Tunç, İhsan Kabil, oyuncu Sencer Olgun ve Canat’ın öğrencilerinden gazeteci Bünyamin Yılmaz yer aldı. Oyuncu Ali Nuri Türkoğlu da hem Canat’ı hem de onun sinemaya kattıklarını dinleyicilerle paylaştı.

Orada bulunamayanlar için biz de kalemimiz yettiğince Hasan Nail Canat’ı rahmetle anıyor, edindiğimiz bilgilerle birlikte sizlere sunuyoruz.

HASAN NAİL CANAT’IN SANAT VE SİNEMA YOLCULUĞU

Bir oyuncu düşünün: Kalemiyle, sahnesiyle ve inancıyla hakikatin peşinden giden; çocuklara umut, büyüklere şükür aşılayan eserler üreten… O, bir dönemin vicdanının sesi oldu. Çünkü onun için sanat sadece bir gösteri değil, insanlara mesaj ulaştırmanın ahlakî bir yoluydu.

‘‘Hasan Nail Canat, 25 Ekim 1943’te Kayseri’de doğdu. Sanat hayatına Kayseri İmam Hatip Lisesi’nde okul müsamereleriyle başladı. Ailesinin, özellikle babasının tüm karşı çıkışlarına rağmen tiyatrodan vazgeçmedi. 1967 yılında yayımladığı Yalnızlar Rıhtımı adlı şiir kitabıyla edebiyat dünyasına adım attı. 1968’de yazdığı ve sahneye koyduğu Moskof Sehpası adlı oyunla profesyonel tiyatroya geçiş yaptı. Bu oyun Anadolu’da 1200 kez sahnelendi ve büyük ilgi gördü.

Bu başarının ardından babasından da destek gören Canat, Necip Fazıl Kısakürek’in sohbetlerinden aldığı ilhamla sanatını Allah yolunda bir hizmet aracı olarak görmeye başladı. Yazıp yönettiği eserler arasında Günahkâr Baba, Dilsiz Şeytan, Sokak Kızı Elif, Bir Demet Gençlik gibi oyunlar yer aldı. Ayrıca Salih Tuna, İbrahim Sadri ve Erkay Yavuz gibi isimlerin kaleme aldığı oyunlarda da başrol oynadı.’’

Bu bilgilere, hasannailcanat.com sitesinden de ulaşmak mümkündür.

SADECE SANATÇI DEĞİL, BİR EĞİTİMCİYDİ

Sahnede onu ilk gördüğümüz andan itibaren bizleri hem düşündürdü hem hissettirdi. Tıpkı rahmetli Hüseyin Goncagül gibi, dönemin binde bir gelen kıymetli sanatçılarındandı. Yazdığı metinlerde ve oynadığı filmlerde maneviyat çizgisinden hiç sapmadan, sahneye kazandırdığı isimler ve yetiştirdiği öğrencilerle sadece sanatçı değil, aynı zamanda bir eğitimci oldu.

Reis Bey, Minyeli Abdullah, Sürgün, Çizme, Bize Nasıl Kıydınız gibi filmlerde; ayrıca senaryosunu yazdığı Çöküş filmi ile Kalp Gözü, Deli Yürek, Ekmek Teknesi gibi televizyon yapımlarında da unutulmaz roller üstlendi.

REİS BEY: CANAT’IN SANATTAKİ ZİRVE NOKTASI

Hasan Nail Canat’ın sinema kariyerinde ayrı bir yere sahip olan eser, Necip Fazıl’ın yazdığı, Mesut Uçakan’ın yönettiği ve Canat’ın başrolünde yer aldığı Reis Bey filmidir.

Filmde, delillere ve yasalara sıkı sıkıya bağlı bir yargıcı canlandıran Canat, suçsuz bir gencin idamına karar veren Reis Bey’in iç hesaplaşmasını ve dönüşümünü olağanüstü bir oyunculukla yansıtmıştır. Bakışları, suskunluğu, çöküş anlarındaki duruşu, izleyici ile arasında güçlü bir duygusal bağ kurmuştur.

Bu film, sadece bir sinema eseri değil; vicdan, ahlak, adalet ve dönüşüm üzerine derin anlamlar taşıyan klasik bir yapım hâline gelmiştir. Canat’ın oyunculuğu, bu derinliği taşıyan en önemli unsurdur.

Hasan Nail Canat, sanatıyla olduğu kadar duruşuyla, inancıyla, eğitici kimliğiyle ve sahneye kazandırdığı eserlerle sadece bir dönem sanatçısı değil, zamanlar üstü bir örnek kişilik olarak hatırlanmaya devam edecektir.

ELİF TÜRE ATAM